مایع آمنیوتیک باید چقدر باشد؟

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 1 میانگین: 5]

مایع آمنیوتیک باید چقدر باشد؟

مایع آمنیوتیک مایع روشن و زردرنگی است که 12 روز بعد از لقاح در کیسه بارداری ایجاد می شود . در واقع جنین در این مایع شناور می باشد . نقش مهم این مایع حفاظت از جنین می باشد . حال میزان این مایع چه تاثیری در رشد و سلامت جنین دارد ؟ برای دانستن این موضوع با ما در ادامه همراه باشید .

مایع آمنیوتیک چیست و چگونه ایجاد می شود؟

در دوره 14 هفته اول بارداری این مایع به وسیله جریان خون مادر وارد کیسه آب می شود . در سه ماهه دوم بارداری جنین از این مایع تغذیه کرده و ادرار می کند. این ادرار دوباره توسط جنین از این مایع جذب می شود . هر چند ساعت یکبار این فرآیند تکرار می شود . در واقع بخش زیادی از این مایع از ادرار جنین ایجاد شده است .

مقدار-مایع-آمنیوتیک

مقدار-مایع-آمنیوتیک

اندازه گیری میزان مایع آمنیوتیک

یکی از روش های سنجش حجم مایع آمنیون ، محاسبه شاخص مایع آمنیون است . برای بدست آوردن این شاخص ، رحم به چهار ربع مساوی تقسیم شده و سپس عمق عمودی بزرگترین بسته مایع آمنیون در هر ربع اندازه گیری می شود و اعداد حاصل با یکدیگر جمع می گردد . مقدار AFI بر حسب سن حاملگی متفاوت است . به طور کلی بعد از هفته 30 حاملگی مقدار طبیعی AFI بین 20-10 cm می باشد . مقدار کمتر از 5cm اولیگوهیدرآمنیوس و بیشتر از 24cm هیدرآمنیوس تعریف می شود .

بیشتر بخوانید
ضرورت سونوگرافی بارداری

تحقیقات نشان داده است که AFI در تعیین طبیعی بودن یا افزایش مایع امنیون قابل اعتماد است اما در تشخیص اولیگوهیدرآمنیوس دقت کافی را ندارد . هر گاه AFI کمتر از 24-25 cmتعریف شود ، هیدرآمنیوس ، مرگ و میر پری ناتال را به طور چشمگیری افزایش می دهد .

عوامل افزایش دهنده شاخص مایع آمنیون

  • در ارتفاعات بالا ( 6000 فوت ) شاخص مایع آمنیون بیشتر است .
  • هیدراسیون مادر سبب افزایش شاخص فوق می شود . این اثر در عرض 24 ساعت از بین می رود.

عوامل کاهش دهنده شاخص مایع آمنیون

  • محدودیت مایعات
  • دهیدراتاسیون

افزایش مایع آمنیوتیک یا هیدرآمنیوس

شیوع هیدرآمنیوس ، حدود 1% بارداری هاست . با معیاری که تا حدودی اختیاری است . حجم بیش از 2 لیتر مایع آمنیون یا AFI بیشتر از 24 cm هیدرآمنیوس نامیده می شود . در اکثر موارد هیدرآمنیون حالت مزمن دارد که به معنی افزایش تدریجی مایع است و معمولا از هفته 30 حاملگی شروع می شود.

در هیدرآمنیوس حاد که حالتی نادر است و معمولا از هفته 20 بارداری شروع می شود ، افزایش حجم مایع خیلی ناگهانی است و رحم در عرض 4-3 روز به استخوان جناغ می رسد . هیدرآمنیون حاد اغلب با دوقلویی مونوزیگوت یا ناهنجاری های شدید جنینی همراه است و پیش آگهی ضعیفی برای جنین دارد .

برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه سونوگرافی های بارداری می توانید با مرکز رادیولوژی و سونوگرافی دکتر سیف در ارتباط باشید یا به آدرس اینستاگرام دکتر مراجعه کنید .
شماره های تماس مرکز سونوگرافی دکتر سیف : 88553310

پاتوژنزهیدرآمنیوس

ماهیت مایع آمنیون ، شبیه مایع خارج سلولی است . در سه ماهه دوم بارداری جنین شروع به دفع ادرار ، بلع و استنشاق مایع آمنیون می کند . این روندها در کنترل حجم مایع آمنیون نقش دارند .

چنانچه بلع جنینی مهار شود مانند آنچه در آترزی مری دیده می شود ، هیدرآمنیوس رخ می دهد . در موارد آننسفالی و اسپاینابیفدا ، افزایش تراوش مایع از مننژهای عریان به داخل حفره آمنیون یا افزایش ادرار جنین ( در اثر تحرک مراکز مغزی-نخاعی فاقد پوشش یا افزایش دفع ادرار به علت اختلال ترشح آرژینین وازوپرسیت که عملکرد ضد ادراری دارد ) ممکن است سبب هیدرآمنیوس شود.

بیشتر بخوانید
سونوگرافی هفته های چهارم تا هشتم بارداری

مواردی از هیدرآمنیوس که به طور شایع در موارد دیابت مادر که در سه ماهه سوم رخ می دهند ، همچنان غیرقابل توجیه محسوب می شود . یکی از توضیحات احتمال در این زمینه اینست که هیپرگلیسمی مادر سبب هیپرگلیسمی جنین می شود و این مساله دیوز اسموتیک ایجاد می کند.

علائم افزایش مایع آمنیوتیک یا هیدرآمنیوس

علائم مادری هیدرآمنیوس عمدتا ناشی از فشاری است که مایع آمنیون به رحم وارد می کند و در نتیجه رحم شدیدا متسع هم بر اعضای مجاور فشار وارد می آورد و موجب بروز علائم ذیل می شود:

  • تنگی نفس : گاه مادر فقط در حالت سر پا قادر به تنفس است .
  • ادم : رحم متسع بازگشت وریدی را به ویژه در اندام های تحتانی ، ولو و دیواره شکم مختل می کند.
  • اولیگوری : در موارد نادر ، رحم بزرگ موجب انسداد حالب می شود .
  • سندرم آینه ای : که در آن وضعیت مادر به وضعیت جنین شباهت پیدا می کند و مادر دچار ادم و پروتئینوری خفیف می شود .

تشخیص افزایش مایع آمنیوتیک یا هیدرآمنیوس

معمولا به صورت بالینی مورد شک قرار می گیرد و با بررسی سونوگرافی تایید می شود . یافته های بالینی اصلی در هیدرآمنیوس ، بزرگ شدگی رحم همراه با دشواری در لمس بخش های کوچک جنین و سمع صداهای قلب جنین است . در موارد شدید ممکن است دیواره رحم به حدی تحت کشش باشد که نتوان هیچ یک از بخش های جنین را لمس کرد . مادر ممکن است از تنگی نفس و ناراحتی شکایت داشته باشد .

درمان هیدرآمنیوس

هدف از درمان هیدرآمنیوس تخفیف نشانه های مادری و در صورت امکان ادامه دادن بارداری است . اگر امکان باشد ، باید علت آن تعیین شود و کاریوتایپ جنین معین گردد .

در مواجهه با هیدرآمنیوس مادر باید بستری شود . قدم های بعدی به شرایط مادر و جنین ، علت و درجه آن و سن بارداری بستگی دارد . دیابت باید به دقت کنترل شود . ناهنجاری های جنینی با توجه به انتخاب روش و زمان زایمان درمان خواهد شد .

بیشتر بخوانید
سونوگرافی بیضه؛ روش کار، عوارض و نتایج آزمایش آن

.

دکتر غلامرضا سیف

متخصص رادیولوژی ، سونوگرافی ، سی تی اسکن و MRI عضو انجمن رادیولوژی ایران رادیولوژی دیجیتال – OPG یا پانورکس دیجیتال ، تک دندان یا پری اپیکال و بایت وینگ دیجیتال(DDR)- سونوگرافی کالر داپلر

پاسخ

3 × چهار =

مدت زمان مطالعه ۵ دقیقه